Dlaczego głośniki przy PC buczą i szumią – i jak to usunąć

Słyszysz z głośników ciche buczenie, nawet gdy nic nie gra? Albo piszczenie, które zmienia się, gdy ruszasz myszką lub uruchamiasz grę? To nie wada głośników i zwykle nie pomoże też droższy kabel. Pokażemy ci, jak w kilka minut znaleźć przyczynę – i jak ją usunąć, często zupełnie za darmo.

Co słyszysz? Po dźwięku rozpoznasz przyczynę

Hałas z głośników to nie jeden problem, ale kilka różnych – i każdy rozwiązuje się inaczej. Zanim cokolwiek zmienisz, posłuchaj chwilę przy głośności, przy której zwykle słuchasz, i porównaj to, co słyszysz, z tabelą.

Test w dwie minuty: skąd pochodzi hałas

Ta procedura powie ci, czy problem leży w komputerze, w kablach, czy w samym wzmacniaczu. Przed każdym odłączeniem kabla przycisz wzmacniacz – oszczędzisz głośniki i uszy.

1. Pokręć gałką głośności wzmacniacza. Jeśli hałas zmienia się razem z głośnością, pochodzi ze źródła – z komputera lub DAC. Jeśli jest taki sam w każdej pozycji, powstaje dopiero we wzmacniaczu lub za nim.
2. Odłącz kabel sygnałowy od wejścia wzmacniacza. Jeśli hałas zniknie, wzmacniacz jest w porządku, a problem przychodzi kablem. Jeśli zostanie, spróbuj innego gniazdka lub innego zasilacza.
3. Zamiast komputera podłącz telefon na baterii. Jeśli z telefonem hałas znika, winny jest komputer – jego karta dźwiękowa lub uziemienie.
4. Odłączaj kolejno pozostałe kable od PC. HDMI do telewizora, antenę, kabel sieciowy, drugi monitor. Gdy hałas zniknie, znalazłeś drogę, którą zamyka się pętla.

W laptopie widać to od razu: dopóki działa na baterii, jest cisza, a gdy podłączysz ładowarkę, buczenie wraca. To typowa pętla masy.

Pętla masy: najczęstsza przyczyna brumu

Komputer jest uziemiony przez bolec w gniazdku. Wzmacniacz, monitor czy telewizor mają własne zasilanie. Gdy połączysz je kablem sygnałowym, jego ekran połączy ich masy. Jeśli między nimi jest choćby niewielka różnica napięć, przez ekran płynie słaby prąd – i słyszysz go jako brum o częstotliwości sieci 50 Hz i jej wielokrotnościach.

Typowe sytuacje: komputer i wzmacniacz są podłączone do różnych gniazdek, do zestawu podłączony jest telewizor z kablem antenowym lub satelitarnym albo podczas słuchania ładujesz laptopa.

Jak ją usunąć – od najtańszego rozwiązania

• Jedna listwa zasilająca. Podłącz komputer, monitor, DAC i wzmacniacz do jednej listwy lub jednego gniazdka w ścianie. Często to w zupełności wystarcza.
• Krótsze i odseparowane kable. Prowadź kable sygnałowe z dala od kabli zasilających i zasilaczy. Niepotrzebnie długie kable RCA łapią zakłócenia jak antena.
• Optyka zamiast USB. Kabel optyczny przesyła światło, nie prąd, więc pętla przez niego nie powstanie. Jeśli twój komputer ma wyjście optyczne, podłącz nim DAC – na przykład SMSL SU-1 ma wejście optyczne.
• Bluetooth do zwykłego słuchania. Gdy grasz z komputera do wzmacniacza przez Bluetooth, nie łączy ich żaden kabel. Do gier lepszy jest jednak kabel ze względu na opóźnienie.
• Symetryczne połączenie XLR. Między DAC a wzmacniaczem tłumi zakłócenia w kablu. Więcej niżej.
• Izolator pętli masy. Mały transformator w torze RCA to ostateczność – pomoże, ale tanie modele potrafią ująć basu.

Nigdy nie odłączaj ani nie zaklejaj bolca uziemiającego i nie używaj przejściówek, które przerywają uziemienie. Brum co prawda zniknie, ale w razie awarii na metalowej obudowie może pojawić się napięcie groźne dla życia. Zawsze istnieje bezpieczniejsze rozwiązanie.

Piszczenie przy ruchu myszki: winna jest karta dźwiękowa w PC

Jeśli dźwięk zmienia się, gdy ruszasz myszką, przewijasz albo gdy karta graficzna pracuje w grze pełną parą, zakłócenia pochodzą prosto z wnętrza komputera. Zintegrowany układ dźwiękowy siedzi na płycie kilka centymetrów od karty graficznej, procesora i zasilania, a ich zakłócenia przedostają się aż do wyjścia analogowego.

Tu nie pomoże inny kabel ani droższe głośniki. Pomoże, gdy dźwięk opuści komputer cyfrowo – przez USB albo optykę – a na analogowy zamieni go dopiero zewnętrzny DAC z dala od zakłóceń. Więcej w artykule Czym jest przetwornik DAC i dlaczego go potrzebujesz.

Gdy piszczy nawet przez DAC USB

• Spróbuj innego portu USB, najlepiej z tyłu, bezpośrednio na płycie głównej. Przednie porty i huby USB bywają bardziej zakłócone.
• Jeśli DAC ma osobne wejście zasilania, użyj go zamiast zasilania z USB.
• Jeśli komputer ma wyjście optyczne, wypróbuj je – optyka nie przeniesie zakłóceń z komputera.
• W upartych przypadkach pomoże izolator USB, który elektrycznie oddzieli USB. Tańsze modele obsługują jednak tylko wolniejsze USB i z niektórymi DAC nie działają.

Cichy szum „sss”: ustaw głośność we właściwym miejscu

Delikatny, równomierny szum słychać głównie z czułych głośników tuż przy głowie albo ze słuchawek. Każdy wzmacniacz ma jakiś własny szum – chodzi o to, by był głęboko pod muzyką.

Najczęstszy błąd: głośność w Windows na 10%, a wzmacniacz rozkręcony na maksimum. Wzmacniacz razem z cichą muzyką wzmacnia wtedy wszystko, co zebrało się po drodze. Prawidłowo jest odwrotnie:

1. Głośność w systemie i w odtwarzaczu ustaw na 100% lub blisko.
2. Wzmacniacz skręć do minimum i zwiększaj, aż uzyskasz pożądaną głośność.
3. Jeśli jest za głośno już przy niewielkim obrocie gałki, zmniejsz głośność w systemie do 70–80%. Niżej bez potrzeby nie schodź.

Symetryczne XLR: gdy chcesz spokoju na stałe

W zwykłym kablu RCA sygnał płynie jedną żyłą, a ekran pełni jednocześnie rolę masy. Wszystko, co zaindukuje się w kablu, wzmacniacz wzmocni razem z muzyką. Połączenie symetryczne (XLR lub ¼" TRS) przesyła sygnał dwa razy – raz normalnie i raz z odwróconą fazą. Wzmacniacz bierze tylko ich różnicę, więc zakłócenia, które są na obu żyłach takie same, się znoszą.

Przy komputerze, wokół którego jest pełno zasilaczy i kabli, to pewna droga do ciszy. Potrzebujesz jednak obu stron: DAC z wyjściem symetrycznym i wzmacniacza z wejściem symetrycznym.

Trzaski i przerwy: zwykle wina oprogramowania

Krótkie pyknięcia, trzaski czy przerwy w dźwięku to nie zakłócenia elektryczne, tylko zacinający się przesył danych. Winne bywa oszczędzanie energii USB albo obciążony system.

• W zaawansowanych ustawieniach zasilania Windows wyłącz selektywne wstrzymywanie USB.
• Podłącz DAC do innego portu USB i unikaj hubów.
• Jeśli producent DAC oferuje sterownik, zainstaluj jego aktualną wersję.
• Jeśli trzeszczy tylko w jednej aplikacji, sprawdź w niej urządzenie wyjściowe i częstotliwość próbkowania.

Najczęstsze błędy

• Zaklejony lub usunięty bolec uziemiający. Niebezpieczne i niepotrzebne.
• Drogi kabel jako lek na brum. Na pętlę masy nie pomoże – powstaje ona właśnie przez ekran kabla. Pomoże zmiana podłączenia.
• Kable zasilające i sygnałowe w jednej wiązce. Najpewniejszy sposób, by ściągnąć zakłócenia.
• Jack 3,5 mm z komputera prosto do wzmacniacza. Wzmacniasz też wszystkie zakłócenia z karty dźwiękowej.
• Głośność w systemie na minimum. Wzmacniacz pracuje wtedy na pełnych obrotach, a razem z nim szum.

Co pomoże, gdy nic z tego nie zadziałało

Dopiero wybierasz DAC i wzmacniacz? Zobacz porównanie SMSL SU-1 vs. DL200 vs. Fosi ZD3 i poradnik Jak wybrać wzmacniacz do PC. A jeśli nie wiesz, co dalej, napisz do nas – pomożemy ci znaleźć źródło hałasu.